Speurhonden en Japanse duizendknoop

 
 Afbeelding invoegen
 
 
Certificaat herkennen Japanse Duizendknoop.pdf                                    
Assesment geurherkenning.pdf
VERSLAG-DISCRIMINATIEPROEF-EN-AREA-SEARCH Japanse Duizendknoop.docx

 

Kunnen honden worden in gezet om Japanse Duizendknoop te vinden?

 

Intro

Japanse duizendknoop is één van de meest invasieve exoten. Is de plant eenmaal gevestigd, dan is hij zeer moeilijk weer weg te krijgen. Door zijn sterke groeikracht verdringt hij inheemse plantensoorten. De sterke wortelstokken en stengels kunnen ook schade veroorzaken aan gebouwen, leidingen en wegen. De speurhond kan een oplossing zijn in de strijd tegen de duizendknoop.

 

Het opsporen van wild, drugs of verdwenen personen: Al jarenlang worden de neuskwaliteiten van honden ingezet om reuksporen te volgen. De zoektijd wordt hierdoor meestal korter. In Engeland en Ierland speuren honden nu ook naar  duizendknoop. Want bij aan- en verkoop van vastgoed wordt het niet melden van de aanwezigheid van duizendknoop op het perceel daar gezien als een verborgen gebrek. En dat kan grote financiële consequenties kan hebben.

 

Ook testen in binnen en buitenland laten zien dat getrainde speurhonden duizendknoop kunnen opsporen.

"Deze honden kunnen dus goed van pas komen in de strijd tegen de invasieve exoot,” zegt Chris van Dijk, onderzoeker van Wageningen UR. Samen met Jan Reuvenkamp, trainer van speurhonden zette hij het onderzoek over dit onderwerp op een rij. "De speurhonden controleren of er nog restanten van de plant aanwezig zijn op behandelde groeiplaatsen. Ook kunnen ze moeilijk begaanbaar terrein nalopen op aanwezigheid van duizendknoop en checken of (gesaneerde) nieuwbouwlocaties duizendknoopvrij zijn.”

 

Leren geur herkennen

Hoe leren de honden een geur herkennen? Door het leggen van een koppeling tussen de geur en een beloning in de vorm van voer of een speeltje. In zogenoemde line ups moeten de honden andere geuren negeren en de doelgeur verwijzen. Deze line ups bestaan uit potten met geperforeerde deksels. Hierin zitten verschillende verleidingsgeuren, zoals planten en grond. "De honden moeten de wortel of stengel van duizendknoop (vers of een tijdje bewaard) aanwijzen door bij de goede pot te gaan liggen of zitten met de neus in de richting van de geur” aldus Reuvenkamp. "Als het goed is krijgen ze een beloning. We herhalen dit net zolang totdat de hond weet: ‘geur is beloning’. Het trainen gebeurt op verschillende plaatsen zodat het niet context gebonden wordt. Tijdens een eindtest bleek een score van 10 uit 10, dus een 100% score”.

 

Veldtraining

Als de honden de geur herkennen volgt een veldtraining Trainers  verstoppen wortel en stengel van de duizendknoop op verschillende plaatsen. Denk aan grasvelden, parken, bossen en aan een waterkant. De hond moet deze opzoeken, vinden en verwijzen. Om te voorkomen dat er restanten achterblijven worden de monsters in geur doorlatende zakjes gedaan. Hierbij maken de trainers ook gebruik van gedroogd en bevroren materiaal. "Uit onderzoek blijkt dat honden dit ook goed kunnen herkennen. Met een score van 94%.”

 

Praktijktest

Een kant en klare praktijktest is er nog niet. Wel zet de politie in Engeland een wetenschappelijk onderbouwde test in die kan worden gebruikt voor dit soort materiaal. Zo kijkt de politie wat honden kunnen vinden en verwijzen. "Deze test bestaat uit een line up met 8 potten waarin diverse geuren zitten, één van de geuren is die van duizendknoop. Er zijn 6 doorgangen, één keer zit de geur er niet in. De hond moet als het goed is dus vijf keer verwijzen en één keer niet” zegt Reuvenkamp.

 

De onderzoekers voeren de test dubbelblind uit zodat niemand in de ruimte tijdens de test weet waar wat ligt. De test werd afgenomen door Dr. Linda Vermaas van Argos Scentwork Academy. Hierdoor kunnen de hond en de begeleider geen invloed uitoefenen op het resultaat. Een hond scoorde vijf keer goed op de geur en gaf niets aan toen er niets lag. Een 100% score dus. Volgens de onderzoekers heeft een hond 80% kans om de geur ook in de praktijk te vinden als hij het 4 of 5 keer goed heeft tijdens de test. De onderzoekers namen de proef op de som en legde op twee velden met halfhoge vegetatie 2 monsters van duizendknoop neer. De hond vond en verwees ze alle vier. Dus ook hier een 100% score.

 

Mens versus hond in zoeken

Rest nog de vraag wie betere speurders zijn, honden of mensen? Honden zijn beter in het ontdekken van kleine stukken. Mensen zijn beter in het vinden van grote stukken. Dat blijkt uit een studie waarin het vinden van Centaurea stoebe (Rijncentaurie) door mensen en honden met elkaar werd vergeleken. Volgens van Dijk betekent dit dat voor het vinden van duizendknoop honden het beste kunnen worden ingezet op behandelde of gesaneerde locaties voor het lokaliseren van eventueel achtergebleven stukjes wortelstok of stengel. En op grondstukken waar de duizendknoop nog niet ontdekt is. "Voor het lokaliseren van grote opstanden van duizendknoop is de inzet van honden niet noodzakelijk, dat kan beter met het menselijk oog. Tenzij het gaat om voor mensen moeilijk begaanbaar terrein”.

 

Conclusie

Uit de testen blijkt dat speurhonden getraind kunnen worden op het vinden van Japanse duizendknoop. De getrainde honden zijn in staat om in praktijksituaties duizendknoop succesvol te localiseren. De honden kunnen het beste worden ingezet op behandelde of gesaneerde locaties om te kijken of er nog restanten van duizendknoop aanwezig zijn en bij het controleren van (nieuwe) bouwlocaties op aanwezighied van duizendknoop(-resten). In Nederland zijn nu drie honden beschikbaar voor het speuren naar duizendknoop en een vierde gaat in oktober in opleiding. Ook kunnen honden materieel, zoals machines en gereedschapen die bij saneringen worden ingezet afzoeken op restanten om verspreiding te voorkomen.

 

In kader

Naast de Japanse duizendknoop (Fallopia japonica) komen in Nederland ook de uitheemse Sachalinse (Fallopia sachalinensis) en bastaardduizendknoop (Fallopia x bohemica) voor. Bastaardduizendknoop is een hybride tussen F. japonica en F. sachalinensis en wordt in Nederland op steeds meer plaatsen aangetroffen. De drie soorten worden ook wel aangeduid als Aziatische duizendknopen. 

 

Bronnen

Bennet et al 2021

Goodwin et al 2017

Grimm-Seyfarth et al 2021

Porrit et al  2014

Reed et al 2010

 

Overige links

Canine detection solutions UK

 

Need a Japanese Knotweed Dog Detection Survey? (BBC Video)

 

Speurhonden en Japanse duizendknoop

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 



[1] Naast de Japanse duizendknoop (Fallopia japonica) komen in Nederland ook de uitheemse Sachalinse (Fallopia sachalinensis) en bastaardduizendknoop (Fallopia x bohemica) voor. Bastaardduizendknoop is een hybride tussen F. japonica en F. sachalinensis en wordt in Nederland op steeds meer plaatsen aangetroffen. De drie soorten worden ook wel aangeduid als Aziatische duizendknopen.